Πώς βλέπουν τις σχέσεις Κράτους-Εκκλησίας τρεις μητροπολίτες.
 "
Συνέντευξη του Σεβ.Μητροπολίτη κ.κ.Ανδρέα στην Εφημερίδα των Συντακτών."

Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2015

Ολόκληρο το άρθρο απο την Εφημερίδα των Συντακτών

Το ζήτημα δεν είναι καινούργιο. Οι σχέσεις Κράτους και Εκκλησίας, ειδικά για την Ελλάδα, που και τα δύο μέρη έχουν μακρά ιστορία αιώνων, ακόμη και σήμερα -ή, καλύτερα, πολύ περισσότερο σήμερα- αποτελούν αφορμή για διαρκείς ζυμώσεις και συζητήσεις. Ζητήσαμε από τρεις μητροπολίτες να καταθέσουν τις δικές τους απόψεις, οι οποίες παρουσιάζουν εξαιρετικό ενδιαφέρον.

Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Αρκαλοχωρίου,Καστελλίου και Βιάννου, Ανδρέας Νανάκης*

 

Το ζητούμενο είναι η διακονία του λαού μας

«Κατ’ αρχήν η Εκκλησία προϋπάρχει της Πολιτείας. Τα πρώτα ελληνικά Συντάγματα (1821, 1823, 1827) ορίζουν Ελληνες τους πιστεύοντας στον Χριστό. Η εις Χριστόν πίστη ήταν συνδετικός κρίκος όλων όσοι συγκρότησαν το πρώτο Ελληνικό Κράτος. Τη σύνθεσή του, μας την περιγράφει ο Βυζάντιος στο θεατρικό έργο “Βαβυλωνία” (1836). Το Ελληνικό Κράτος και τα άλλα Βαλκανικά Κράτη Σερβία, Βουλγαρία, Ρουμανία, δημιουργούνται μέσα από μια βίαιη προέλαση του ευρωπαϊκού διαφωτισμού και της αρχής των εθνοτήτων στον χώρο της τότε Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Οχι μόνο η αρχή της κρατικής μας λειτουργίας, αλλά και η εθνική μας ολοκλήρωση, με τη Μικρασιατική Καταστροφή και τις ανταλλαγές των πληθυσμών το 1923, γίνεται με κριτήριο και γνώμονα όχι τη γλώσσα, αλλά τη θρησκευτική ταυτότητα των προσευχητικών συνειδήσεων. Οι ελληνόφωνοι μουσουλμάνοι πήρανε τουρκικές ταυτότητες και ονομάστηκαν Τούρκοι πολίτες. Οι τουρκόφωνοι χριστιανοί έλαβαν τις ελληνικές ταυτότητες.

Συνεπώς το ερώτημα “Σχέσεις Εκκλησίας-Πολιτείας” είναι σύνθετο, πολυδαίδαλο και ακανθώδες. Το εθνικό κράτος, όχι βεβαίως μόνο το Ελληνικό, δομεί τις σχέσεις του με την Εκκλησία, μέσα σε μια ασφυκτική πολιτειοκρατία, ενώ το δυναμικότερο λαϊκό κίνημα του 19ου αιώνα είναι αυτό του μοναχού Χριστοφόρου Παπουλάκου. Η πολιτεία στη σχέση της με την Εκκλησία εγκαταλείπει την πολιτειοκρατία και διαμορφώνει μετά το 1923 το σχήμα της “νόμω κρατούσης πολιτείας”. Ομιλούσαν για “διακριτούς ρόλους” Εκκλησίας-Πολιτείας πριν από την πολυδιάστατη, όχι μόνο οικονομική, πολιτική κρίση (απείχε στις τελευταίες εκλογές το 43% του ελληνικού λαού), αλλά και κρίση της συλλογικής μας ταυτότητας ως Ελλήνων. Σήμερα, το μείζον πρόβλημα είναι οι σχέσεις Εκκλησίας-Πολιτείας;

Το ζητούμενο είναι η διακονία του λαού μας. Ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιερώνυμος, υπεύθυνος και αποτελεσματικός με τη λαλούσα σιγή του, μαζί με τον Αρχιεπίσκοπο Κρήτης Ειρηναίο διακονούν την εθνική ενότητα. Επουλώνει η Εκκλησία, με έναν μισθό που παίρνει ο παπάς, τις πληγές της πείνας, της ανεργίας, της υποαπασχόλησης, της απόγνωσης του λαού μας και της γενιάς των επιστημόνων που μεταναστεύουν, αλλά και των συνανθρώπων μας, των εικόνων του Χριστού, μεταναστών. Συσσίτια, κοινωνικά ιατρεία, φαρμακεία, ενδύματα αγάπης, δεκατιανά στα σχολεία και άλλα πολλά συνθέτουν τη διακονία της Εκκλησίας στην Ελληνική Πολιτεία, μαζί με τη διαφύλαξη, συντήρηση και αποκατάσταση των Βυζαντινών Εκκλησιών και εξωκκλησιών.

Ζητούμενο είναι η διακονία του λαού μας και η σύνθεση της ελληνικής μας ταυτότητας. Είδα τον Υπουργό Παιδείας στη χειροτονία του Κεφαλληνίας Δημητρίου να ψιθυρίζει το “Πάτερ ημών…”. Μου είπαν ότι το ίδιο έκανε και στο “Πιστεύω…”. Γνωρίζομε ότι η αξιωματική αντιπολίτευση έχει παραδοσιακά καλές σχέσεις με την Εκκλησία. Ο Πρωθυπουργός της Χώρας, πριν την πρώτη του ορκωμοσία, επισκέφθηκε τον Αρχιεπίσκοπο. Κατανοητός ο συμβολισμός, αλλά και η αναγκαιότητά του. Εύχομαι και προσεύχομαι να γνωρίζει ο Πρωθυπουργός τι σημαίνει για τις ψυχές των εκτελεσθέντων στο σκοπευτήριο της Καισαριανής ένα προσευχητικό τρισάγιο πριν ή μετά την κατάθεση των λουλουδιών. Οι ψυχές των ζουν και θα ζουν αιωνίως, μέσα στον επέκεινα των αισθήσεών μας πνευματικό κόσμο. Oπως ζει και η κάθε ψυχή, ακόμα και όταν τη βασανίζομε με αυτές τις περίφημες πολιτικές κηδείες.

Το ζητούμενο σήμερα μπορεί να είναι οι θεωρίες για το μάθημα των Θρησκευτικών; Σχολεία δυσλειτουργούν, μαθητές υποσιτίζονται και το μάθημα των Θρησκευτικών είναι το πρόβλημα; Είναι ώρα για ιδεολογικές ακροβασίες ή για δημιουργικές συνθέσεις και υπερβάσεις;»

*Καθηγητής Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ