Γράφει ο Στέλιος Κούκος
Όταν ο τόπος, στην ουσία οι άνθρωποί του, έμοιαζαν να έχουν χάσει εντελώς κάθε φιλότιμο και κάθε ελπίδα κατά τα χρόνια της τουρκοκρατίας, βγήκε στις ελληνικές στράτες και τα μονοπάτια, της στεριάς και της θάλασσας, ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός. Ήταν μια ελπιδοφόρα άνοιξη για τους ανθρώπους που ζούσαν «στα κακοτράχαλα τα βουνά» και τις μανιασμένες θάλασσες γιατί είχε ένα μήνυμα γι’ αυτούς.
Ο ίδιος είχε ήδη λάβει το αντίστοιχο μήνυμα για την αγριάδα που επικρατούσε παντού στο Ρωμαίικο και δεν την άντεχε να απολαμβάνει το εσωτερικό ψυχικό έαρ που ζούσε. Ήθελε να μοιραστεί την λίγη Άνοιξη και την λίγη Ανάσταση (Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης), που ήταν μεγάλη και ήταν πολλή, που γευόταν ο ίδιος με τους ομόδοξους του που βρίσκονταν, σχεδόν ή εντελώς, σε πλήρη άγνοια.
Εκείνος είχε καλλιεργήσει τη δική του γη, το χωράφι του, την καρδιά του, φθινόπωρο και χειμώνα και πλέον ως γόνιμος τόπος δεν ανεχόταν να απολαμβάνει μόνος του την καρποφορία των κόπων του. Ήθελε να την μοιραστεί, να σκορπίσει παντού τις πραγματικές και όχι κατά φαντασία βέβαιες ελπίδες που τον κυριαρχούσαν.
Και προφανώς το δικό του μοίρασμα δεν ήταν ψευδής είδηση (fake news) και δεν είχε ημερομηνία λήξης. Η πληροφορία και το μήνυμα που μετέφερε δεν περιείχε κανένα φοβικό περιεχόμενο, αφού δεν διακατεχόταν ο ίδιος από κάποιο αντίστοιχο σύνδρομο, ότι «η τέλεια αγάπη έξω βάλλει τον φόβο». Και έτσι κατά χάριν χαρούμενος, πλήρως, μπορούσε να ήταν όλος φως, όλος χαρά και όλος ελπίδα, όλος φιλότιμο, όλος έγνοια για τους άλλους και κατά συνέπεια όλος αγάπη.
Και φυσικά όλος μυρίπνοος άνοιξη! Όλος έαρ, δηλαδή έρως για όλους, προς όλους!
Η πνευματική και ησυχαστική του άσκηση τού έφερε την εσωτερική απελευθέρωσή του και πλέον δεν τον δέσμευε καμιά σκλαβιά όσο σκληρή κι αν ήταν.
Έτσι σαν μια έκπαγλη άνοιξη, περπατούσε ως απροσδόκητη θεία έκπληξη εν τω μέσω της νυκτός της τουρκοκρατίας, προσφέροντας φως τοις πάσι εκ του ανεσπέρου φωτός.
Ο ίδιος δεν βρισκόταν κάτω από την κυριαρχία και την επικράτεια κανενός, δεν ήταν σκλάβος, αλλά καθόλα ελεύθερος και αυτήν την κατάργηση της σκλαβιάς και της δουλείας από κάθε δυνάστη εσωτερικό και εξωτερικό βγήκε να διαλαλήσει. Ήταν ένα ολοκληρωμένο μήνυμα απελευθέρωσης αν και την απελευθέρωση του γένους την αποκάλυπτε κρυπτογραφημένα.
Το κίνημα του Αγίου των σκλάβων ήταν πολύ διαφορετικό από αυτά που κατά καιρούς πυροδοτούσαν ένοπλη εθνική εξέγερση ή ακόμη και ανάφλεξη, ενίοτε και πραγματική, με πολλά θύματα από πυριφλεγείς κληρικούς και μοναχούς.
Για τον Άγιο Κοσμά κάθε παράτολμο και κινδυνώδες βήμα του ή θαλασσινός του πλους σε εκείνα τα φουρτουνιασμένα χρόνια δεν θα τον έφερνε σε κανένα αδιέξοδο που δεν θα μπορούσε να το αντιμετωπίσει. Εξάλλου το βάθρο από το οποίο απευθυνόταν στον κόσμο το θεωρούσε ως τον τάφο του. Δεν είχε πραγματικά να φοβηθεί κάτι, αφού ήταν έτοιμος να αντιμετωπίσει και την έσχατη απειλή.
Εν τω μεταξύ το ιεραποστολικό του κίνημα το είχε οργανώσει κατά τάξιν σεβόμενος τις προεστώσες αρχές. Δεν ήταν ένας κατά φαντασίαν μεσσίας, ούτε ο πιστός που ενεργούσε ερήμην και υπεράνω της Εκκλησίας και γι’ αυτό έπαιρνε ευλογία, δηλαδή άδεια, για τις κινήσεις του. Και πρώτα πρώτα από τον Οικουμενικό Πατριάρχη.
Δεν ήταν ένας αποτειχισμένος σωτήρας, αλλά ένας στέρεα ευλογημένος άνθρωπος του Θεού και της Εκκλησίας του. Ήταν καλά οχυρωμένος και συνεπής γιατί γνώριζε πως ότι γινόταν έξω από τον θεσμό και τα θέσμια της Εκκλησίας ήταν απλά πλάνη. Κατά συνέπειαν δεν ήταν ένας ιδιώτης με θρασύ εκκλησιαστικό πρόσημο που δεν έδινε σε αναφορά και λόγο σε κανέναν.
Έτσι ο διά Χριστόν πλάνητας και περιπλανώμενος Απόστολος των Ελλήνων δεν ήταν ένας υπερφίαλος πλανεμένος. Γι’ αυτό και στο πέρασμά του έσπαιρνε στις ψυχές των ανθρώπων φως. Φως τίμιο, αγγελικό! Όπως Άγγελος Κυρίου και από φιλότιμο ήταν και ο ίδιος.
Έτσι η έξοδος και η συνάντηση του Ιερομονάχου Κοσμά με τον κόσμο ήταν ήδη η πρώτη Ανάσταση του γένους. Ο «απόκοσμος» Αγιορείτης έγινε ο αγαπημένος πατέρας και ποιμένας αυτών που δεν είχαν πού να ακουμπήσουν. (Και ίσως και να μην αναζητούσαν κάπου να στηριχτούν, αφού ήταν έρμαιοι των ποικίλων κλυδωνισμών που υφίσταντο).
Πλέον, όμως, εκείνος είχε μερίδιο στο Τείχος το απροσμάχητο, την Υπεραγία Θεοτόκο, από το Περιβόλι της οποίας προερχόταν και εκκινούσε τις αποστολές του και ως μέλος εκ μέλους μετατράπηκε σε έναν τοπικό γλυκύ υπέρμαχο στρατηγό.
Η άνοιξη των σκλαβωμένων μπορούσε τώρα να ανθίσει και να γεμίσει την πλάση με ευωδίες, με τους κόπους, τις ευλογίες, αλλά και τα αίματά του.
Ο Πατρο-Κοσμάς ήταν η πρώτη Ανάσταση του Γένους πριν από τον μεγάλο ξεσηκωμό, την Ελληνική Επ-Ανάσταση του ’21. Ήταν, ίσως, μια τεράστια ευώδης λιτανεία του Επιταφίου, του σώματος του Κυρίου που είχε ταυτιστεί με το ίδιο το Γένος και έτσι πλέον οι σκλαβωμένοι μπορούσαν να αναμένουν την Ανάσταση και το Χριστός Ανέστη. Το Αληθώς Ανέστη του Γένους.
Η πίστη που έσπειρε στις καρδιές των ανθρώπων και τα ελληνικά σχολειά που ζήτησε να κτίσουν και να πάρουν δασκάλους να μορφώνουν τα παιδιά τους, ήταν πράγματι οι απαραίτητες προϋποθέσεις για να αρχίσει να μπουμπουκιάζει και να καρποφορεί ο τόπος.
Αυτήν την μεγάλη κληρονομιά μας άφησε ο μέγας στρατηγός μας, Άγιος Κοσμάς ο Αγιορείτης η οποία μοιάζει να «απέκρυψε», ακόμη, και τον αποτρόπαιο απαγχονισμό του. Εξάλλου όταν αναφερόμαστε σ’ αυτόν συνήθως ξεχνάμε πως ανήκει στην χορεία των Νεομαρτύρων και έχουμε την πεποίθηση πως αποτελεί μια οσιακή μορφή ή ότι πρόκειται απλά για έναν νέο Άγιο των Ελληνικών Γραμμάτων και των Σχολείων μας. Έναν φωτιστή του Γένους!
Που είναι, βεβαίως, και καλά θα ήταν να τιμάται στην αρχή κάθε νέας σχολικής χρονιάς, αφού η γιορτή του στις 24 Αυγούστου είναι λίγο πριν την έναρξη της.
Όπως και να έχει, όλοι πρέπει να τον τιμούμε με βαθιά αγάπη και ευγνωμοσύνη. Γιατί αν δεν έβγαινε στο κήρυγμα όταν αγρίεψε, κυριολεκτικά, ο τόπος ο ελληνικός και ο κόσμος του, αφού βγήκε από τον τρόπο του, δεν ξέρουμε πως θα πορευόταν στη συνέχεια.
Τα εαρινά, αγγελικά, αποστολικά και αναστάσιμα βήματα του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού ανάμεσα στους σκλαβωμένους Έλληνες έθεσαν τα θεμέλια για την προσδοκώμενη συνέχεια του ελληνισμού, αλλά και την επανίδρυση του κρατικού του μορφώματος. Το τίμιο αίμα του πότισε τα θεμέλια της ελευθερίας μας και η νέα άνοιξη του τόπου φέρει την υπογραφή του.
Γι’ αυτό και τον αποκαλέσαμε ως έαρ και πρώτη ανάσταση του ελληνισμού!
Ας είναι πάντα στην ζωή μας, ανάμεσά μας και στις καρδιές μας!
Δημοσίευση: ologiomofeggari.blogspot.com