Του Πρωτοσυγκέλλου της Ιεράς Μητροπόλεως Αρκαλοχωρίου, Πανοσιολ. Αρχιμ. Επιφανίου Ζαχαράκη.
Αγαπητοί εν Χριστώ αδελφοί,
Κυριακή Δ’ των Νηστειών σήμερα, και το ευαγγελικό ανάγνωσμα, μας αναφέρει έναν δυστυχισμένο πατέρα, ο οποίος γονατιστός παρακαλεί τον Χριστό να θεραπεύσει τον υιό του από δαιμονική αρρώστια, που είχε κυριευθεί από μικρό παιδί. Είναι σημαντικό να τονίσουμε την ύπαρξη του κακού στη ζωή μας. Ο σύγχρονος άνθρωπος πολλές φορές πέφτει στο ολίσθημα να μην πιστεύει ή να υποβαθμίζει την ύπαρξη του κακού. Μερικές αιτίες γι’ αυτή τη συμπεριφορά είναι:
– Η επιθυμία για θετική σκέψη η οποία επηρεάζεται από τα καταναλωτικά πρότυπα και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, που έχουν την τάση να επιδιώκουν τη γρήγορη ευτυχία και επιτυχία.
– Η ψευδαίσθηση ότι, λόγω της προόδου και της τεχνολογικής ανάπτυξης, ο άνθρωπος μπορεί να ελέγξει τα πάντα, να υπερνικήσει τα προβλήματα και τις δυσκολίες, ακόμη και το ίδιο το κακό.
– Αλλά και η ανάγκη του ανθρώπου να έχει την απόλυτη αυτονομία και τον έλεγχο.
Τελικά ο πονηρός βρίσκει πρόσφορο έδαφος για ν’ αρρωστήσει πνευματικά τους ανθρώπους, διότι είναι απροστάτευτοι και ευάλωτοι στα πάθη και τις αμαρτίες. Η Εκκλησία πιστεύει ότι, το κακό προέρχεται από την απουσία του αγαθού. Είναι μια αρνητική πραγματικότητα, που εμφανίζεται ως αποτέλεσμα της κακής χρήσης της ανθρώπινης ελευθερίας. Δηλαδή διαστροφή της αρχικής και Θείας καλής δημιουργίας. Γι’ αυτό ήρθε ο Χριστός στον κόσμο, για να καταργήσει το κράτος και την δύναμη του πονηρού.
Πολύ συχνά ο Χριστός τονίζει την ομολογία πίστεως. Αυτό λέει και στον πατέρα του ευαγγελίου: «Εάν μπορείς να πιστέψεις, όλα είναι δυνατά γι’ αυτόν που πιστεύει» «Πιστεύω, Κύριε! Αλλά βοήθησέ με, γιατί η πίστη μου δεν είναι δυνατή». Πολλές φορές οι άνθρωποι, αιχμαλωτίζονται στα πάθη και στις αδυναμίες τους που δεν τους αφήνουν να αλλάξουν γνώμη για τη ζωή. Θέλουν να μετανοήσουν αλλά δεν μπορούν. Το λάθος είναι ότι, αφήνουν τις καταστάσεις να χρονίζουν, οπότε το κακό αποκτά δύναμη και ύστερα δύσκολα ξεριζώνεται, γιατί απαιτεί μεγάλη και συνεχή προσπάθεια.
Ο Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης τονίζει ότι: η πίστη πρέπει να είναι σταθερή και η μετάνοια δεν είναι μια πράξη μεταμέλειας, αλλά μια συνεχής, αγωνιστική, καθαρή απόφαση αγάπης, στο Θεό και στον πλησίον. Δυστυχώς, ο σημερινός άνθρωπος δεν ζητάει το σήμερα, αλλά το αύριο για να μετανοήσει. Ας ζητάμε αδιαλείπτως από τον Θεό, να βοηθάει την αδυναμία και την μετάνοιά μας.
Ένα άλλο σημείο που τονίζει ο Κύριος στο ευαγγέλιο είναι ότι, το δαιμόνιο φεύγει μόνο με «προσευχή και νηστεία». Η προσευχή και η νηστεία είναι μέσα θεραπείας, τα οποία μπορούν να φέρουν ειρήνη και γαλήνη στις ψυχές που υποφέρουν, μας λέγει ο Άγιος Πορφύριος. Αυτό δείχνει, που έφτασαν οι Άγιοι του Θεού, με την προσευχή και τη νηστεία. Τίποτα δεν είναι ακατόρθωτο αν αγωνιστούμε.
Σήμερα εορτάζουμε την ιερή μνήμη, του Οσίου Ιωάννου συγγραφέα της Κλίμακος. Κλίμακα ονομάζεται το βιβλίο, που περιλαμβάνει μια πνευματική ανάβαση στον Θεό, μέσα από σκαλοπάτια αρετών, που ανεβάζουν τον μοναχό, αλλά και τον κάθε πιστό, από τη γη στον ουρανό. Ο Άγιος Ιουστίνος ο Πόποβιτςαναφέρει: «ο Άγιος Ιωάννης οδήγησε την ψυχή του στην οδό του Χριστού, την οδήγησε ολόκληρη από την Κόλαση στον Παράδεισο, από τον διάβολο στο Θεό, από την αμαρτία στην αναμαρτησία».
Η πνευματική κλίμακα που περιγράφει ο Άγιος Ιωάννης, είναι το μονοπάτι που οδηγεί τον πιστό από τις κατώτερες αρετές προς τις ανώτερες, με τελικό στόχο την ένωση με τον Θεό. Για τον Άγιο, οι αρετές δεν είναι απλά ηθικές επιδόσεις, αλλά εκδηλώσεις της Χάριτος του Θεού, που επιτυγχάνονται μέσω της σταθερής, προσωπικής μας προσπάθειας, αλλά και της θεϊκής βοήθειας. Οι αρετές αποτελούν τα εργαλεία, που χρησιμοποιεί ο άνθρωπος, για να ξεπεράσει τα ελαττώματα και τις αμαρτίες του και να καθαρίσει την ψυχή του από τα πάθη. Με την καλλιέργεια των αρετών, ο άνθρωπος αγωνίζεται να συγγενέψει με τον Θεό, επιτυγχάνοντας την αληθινή ελευθερία και την ειρήνη στην καρδιά του.
Η κορυφή των αρετών κατά τον Άγιο Ιωάννη, είναι η αγάπη προς τον Θεό και τον πλησίον, καθώς η αγάπη είναι ο δρόμος που οδηγεί τον άνθρωπο στην ένωση με τον Θεό. Η ελπίδα, η οποία συνδέεται άμεσα με την αγάπη, είναι αυτή που ενδυναμώνει τον πιστό, για να υπομένει τις δυσκολίες και τους πειρασμούς, ώστε να συνεχίσει την πορεία του προς τη σωτηρία. Μην ξεχνάμε όμως, ότι όσα χαρίσματα, όσες θυσίες και όσα τάλαντα και αν έχει ο πιστός, αν του λείπει η αγάπη, τότε τίποτα δεν είναι και ούτε έχει καμία πνευματική ωφέλεια, μας λέει ο Απόστολος Παύλος.
Αδελφοί μου, χρειάζεται να κατανοήσουμε τα αληθινά πνευματικά νοήματα της πίστεως, για να ελκύσουμε τη Χάρη και την ευλογία του Θεού. Δεν υπάρχουν καλύτερα πρότυπα, από την Υπεραγία Θεοτόκο και τους φίλους του Θεού και των ανθρώπων, που είναι οι Άγιοι. Τώρα λοιπόν, είναι καιρός ευπρόσδεκτος στον Θεό, καιρός σωτηρίας και μετανοίας. Αμήν.