Γράφει ο Στέλιος Κούκος
Στις 9 Νοεμβρίου του 1920 κοιμήθηκε στο νοσοκομείο Αρεταίειον της Αθήνας ο Άγιος Νεκτάριος (1846-1920), επίσκοπος Πενταπόλεως, ο πολυθαυματουργικός, ενώ στις 10 Νοεμβρίου του 1924 κοιμήθηκε στην Κέρκυρα ο ξεριζωμένος Καππαδόκης Ιερομόναχος Άγιος Αρσένιος ο εκ Φαράσσων, ένας θρύλος ανάμεσα στους συμπατριώτες του Καππαδόκες.
Ο Άγιος Νεκτάριος, ψυχικά «πολυτραυματίας» από τις σαθρές ανθρώπινες συμπεριφορές εναντίον του, άρχισε να προκαλεί έναν θαυματουργικό σάλο σ’ όλη την Ελλάδα, αλλά και πέρα από αυτήν.
Έτσι, όλο αυτό το κύμα θαυμάτων έφερε το 1961 την επίσημη αγιοκατάταξή του από το Οικουμενικό Πατριαρχείο.
Η ανάδειξή του παρεπιδημούντος Μητροπολίτη Πενταπόλεως σε Άγιο της Εκκλησίας, ενός ουσιαστικά εκδιωχθέντος ιεράρχη από το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας, οφειλόταν στα πολλά και ποικίλα θαύματα που επιτελούσε και μάλιστα κατά συρροή και, βεβαίως, κατά θεία εύνοια.
Το νέκταρ της αγιότητας που τον πλημμύριζε ξεχείλιζε και θεράπευε και ικανοποιούσε πάσαν νόσο και πάσαν ανάγκη που είχαν!
Να αναφέρουμε την εμφάνιση του Αγίου, ως άλλου Αγίου Νικολάου του προστάτη των ναυτικών, εν μέσω θαλασσοταραχής σε κάποιο πλοίο που ο κυβερνήτης του είχε, ήδη, δώσει εντολή εκκένωσης του σκάφους και εμφανίστηκε ο Άγιος σ’ αυτόν ως… λαθρεπιβάτης και τον επιβεβαίωσε πως θα πάνε όλα καλά. Και πράγματι αυτό έγινε!
Έτσι για τον περισσότερο κόσμο ο πιο γνωστός και πιο σύντομος «βίος» του Αγίου Νεκταρίου δεν ήταν η ιστορική του διαδρομή και βιοτή, οι άδικοι διωγμοί που υπέστη, η αγάπη του που ξεχείλιζε ή τα όποια ασκητικά του κατορθώματα, αλλά το πλήθος των θαυμάτων του με τη θαυμαστή και θαυματουργική έμπρακτη συμπαράστασή του σε όσους είχαν ανάγκη.
Βρισκόταν πλάι στους ανθρώπους, ακόμη και στο πολεμικό μέτωπο κατά τη διάρκεια του ελληνοϊταλικού πολέμου!
Ήταν ένας Άγιος παντός καιρού! Κάπως έτσι ή ακριβώς έτσι τον αποκαλεί ο Γέροντας, Αρχιμανδρίτης Ανανίας Κουστένης που τον υπεραγαπούσε και οι ομιλίες του γι’ αυτόν χρειάστηκαν τέσσερα βιβλία για να χωρέσουν.
Βεβαίως, ο βίος του Αγίου Νεκταρίου γράφτηκε από πολύ νωρίς έναν χρόνο μετά την κοίμησή του από τον Λαυριώτη Μοναχό Αβιμέλεχ1, ενώ πιο νωρίς και… εξ επαφής από την κοίμησή του «αποδόθηκε» η μορφή του εικονογραφικά.
Και την ίδια ώρα, μάλιστα, η εικόνα αυτή τοποθετήθηκε σκανδαλωδώς, θα λέγαμε, στο τέμπλο της Ιεράς Μονής που ίδρυσε στην Αίγινα. Αυτό συνέβη κατ’ επιταγή του ιδίου του εικονογράφου της εικόνας Αγίου Σάββα (της Καλύμνου), πνευματικού τέκνου του Αγίου Νεκταρίου ο οποίος είπε στη Γερόντισσα Ξένη την Τυφλή να κάνει υπακοή και να τοποθετήσει την εικόνα στο εικονοστάσι, και όπως συμπλήρωσε «τας βουλάς του Θεού να μην περιεργάζεσθε»!
Δηλαδή, δεν ήταν δική του απόφαση, αλλά είχε εντολή ή πνευματική πληροφορία εκ Θεού να γίνει αυτό.
Μέχρι τότε ο Άγιος Νεκτάριος υφίστατο ποικίλους διωγμούς και εξευτελισμούς ως ιεράρχης και ως ένας ταπεινός και σεβάσμιος κληρικός. Και ορίστε! σαράντα μέρες μετά την κοίμησή του, η εικόνα του βρισκόταν στο εικονοστάσι! Ακόμη ένας θρίαμβος και επιβεβαίωση της γενναίας εγκαρτέρησής του!
Όλα αυτά μας δίνουν αφορμή να αναλογιστούμε τι πραγματικά έζησε εσωτερικά ο εξόριστος και κατατρεγμένος ιεράρχης· ένα βίωμα που ίσως θα μπορούσαμε να αποκαλέσουμε ασκητική της υπομονής και της εγκαρτέρησης!!
Τι συνέβη, λοιπόν; Πώς, αίφνης, ο εξόριστος και εξευτελισμένος κληρικός αναδεικνυόταν και δρούσε δραστικά ως εξουσία έχων και μάλιστα θεοπρεπώς!
Είναι ολοφάνερο πως ο Άγιος Νεκτάριος, μετά την κοίμησή του περιεβλήθη το πυρφόρο ιμάτιο με την θεία και κυριαρχική παρρησία το οποίο ο ίδιος ύφανε ως πνευματικό εργόχειρο με την θεία και μεταμορφωτική και υψοποιό του ταπείνωσή του, τη συνεχή του πνευματική εγρήγορση και υπομονή, την μαρτυρική του εγκαρτέρηση, την πλήρη και έως αυταπαρνήσεως συγχωρητικότητά του. Και κυρίως την θεοποιό αγάπη που του λάμπρυνε τον χιτώνα και τον κατεκόσμησε εσωτερικά!
Αλλά αυτά είναι πράγματα πολύ εσωτερικά δεν βλέπονται, δεν ομολογούνται από αυτόν που τα ζει και τα πάσχει γενναία, αυτοβούλως και θεληματικά. Και μάλιστα χωρίς να αναμένει οποιαδήποτε απόδοση, ανταπόδοση.
Γι’ αυτό όλη αυτή η αλάλητη, ανέκφραστη εσωτερική αγιότητα που ζούσε ο Άγιος Νεκτάριος διερράγη μετά την κοίμησή του και έτσι αποκαλύφθηκε και διέλαμψε πανηγυρικά η ευλογημένη, σθεναρή ταπεινότητά του, καθώς και η φλογοβόλος θεϊκή αγάπη που τον διακατείχε -ως αγαθοποιό και μεταδοτικό Φως εκ Φωτός!
Έγινε ένα μεγάλο πανηγύρι της Εκκλησίας, ένα Πάσχα στους δύσκολους καιρούς που ζούσε ο ελληνισμός τα δύσκολα εκείνα χρόνια. Εθνικές τραγωδίες (Μικρασία), πόλεμοι (Β’ παγκόσμιος, κατοχή της χώρας από Ιταλούς, Γερμανούς, Βουλγάρους, εμφύλιος), ολική κατάρρευση της χώρας, μετανάστευση, χούντα, προδοσία της Κύπρου.
Και μέσα σε όλα αυτά το αγαθοποιό φως εκ Φωτός του Αγίου να πλημμυρίζει την χώρα και τις καρδιές των Ελλήνων. Έτσι, το όνομα του Αγίου Νεκταρίου άρχισε να δίνεται ως βαπτιστικό όνομα σε πολλά παιδιά κάτι που θα γίνει λίγο αργότερα και με έναν άλλο θαυματουργικό σάλο του Αγίου Ραφαήλ της Θερμής της Μυτιλήνης. Να αναφέρουμε και τον Άγιο Εφραίμ της Νέας Μακρής.
Γι’ αυτό αποδείχτηκε, πως τα μόνα πραγματικά σκάνδαλα που μπορούσε να διαπράξει ο Άγιος Νεκτάριος ήταν θεία και όχι όσα εμπαθώς, ψευδώς και αναξιοπρεπώς του καταμαρτυρούσαν! Και αυτά τα θεία σκάνδαλα ήταν απόρροια της μεγαλοπρεπούς του αυταπάρνησης, αφού ξεπέρασε την ανθρώπινη μικροπρέπεια, γενόμενος σύμμορφος με τον Θεό που είναι Αγάπη.
Και πλέον η θεία εύνοια και παρρησία του Αγίου επιβεβαιώθηκε από τον ίδιο Θεό, αμέσως, μετά την κοίμησή του και όχι μόνο τον «πρόδιδε» και τον φανέρωνε, αλλά και τον διαφήμιζε σκανδαλωδώς, κοινοποιώντας εύλογα την πλούσια θεία χάρη που περιβλήθηκε, ήδη εν ζωή.
«Επὶ τίνα ἐπιβλέψω, ἀλλ’ ἢ ἐπὶ τὸν ταπεινὸν καὶ ἡσύχιον» και μάλιστα αυτόν που σέβεται τους λόγους του Θεού, όπως ολοκληρώνει την φράση του ο προφήτης Ησαΐας!
Έτσι, και ο Άγιος Νεκτάριος θα μπορούσαμε να πούμε πως μετεβλήθη σε θείο αποστελλόμενο πρόσωπο, όχι σαν μαριονέτα, αλλά σαν φωτοδόχος λαμπάδα, αφού πυρπολήθηκε ο ίδιος από την κατά χάρη θεϊκή συγγένεια την οποία προσέλαβε από το γειτόνεμά του με τον Θεό -«με τα φαναράκιά του αρκεί να γειτονέψω», όπως μας τραγουδά αποφατικά καταφατικά ο Διονύσης Σαββόπουλος.
Και αν θέλουμε από τον αποφατισμό να περάσουμε σε πραγματικά γεγονότα θα πρέπει να αναφέρουμε πως ο Άγιος Νεκτάριος όχι μόνο δεν πέθανε, αλλά ούτε καν και κοιμήθηκε. Γιατί πώς τον άκουγαν οι μοναχές της μονής να μιλά με τον Άγιο Σάββα της Καλύμνου το πνευματικό του τέκνο και διάδοχο του ως πνευματικός της μονής;
Με την αποδημία του, λοιπόν, ο πολλαπλώς εξόριστος, διωκόμενος και παρεπιδημών αρχιερέας μοιάζει, πλέον, να αφήνει ολόθερμα την ψυχή του στα χέρια του Θεού και δημιουργείται το παράδοξο και το μέγα μυστήριο που περιγράψαμε. Αυτή ήταν η αθέατη φλογερή του σχέση με τον Θεό.
Αυτή έμοιαζε να είναι και η πλήρης, τελική απάντησή του Θεού στα επονείδιστα κατασκευασμένα σκάνδαλα που του είχαν προσάψει και φορτώσει κατά καιρούς προσπαθώντας να τον εξουθενώσουν! Ακόμη και λίγο πριν την κοίμησή του! Ο Θεός, όμως, γνώριζε με ποιον είχε να κάνει και του ετοίμαζε ένα λαμπρό μερτικό για τους κόπους, τους πόνους, τις πίκρες που τον πότιζαν και αυτός τα αντιμετώπιζε… υπερανθρώπως κύριε Νίτσε.
Έτσι, η θεία χάρις τον υπερφόρτωσε με τα ανάλογα θεία «κεράσματα» και χαρίσματα, ανάλογα με τον άγιο και μαρτυρικό κόπο που βάσταξε, και πλέον τον μετέβαλε σε έναν υπερδραστήριο θαυματουργό άγιο
Ήταν ένας μικρός παράκλητος και μια μεγάλη παρηγοριά μέσα στον κόσμο ο οποίος μαρτυρούσε και ομολογούσε τόσο τη θεϊκή δύναμη και δυνατότητα, αλλά και κάτι άλλο ιδιαίτερα σημαντικό και ίσως και ακόμη πιο σημαντικό.
Ότι ο Θεός ζούσε!
Ο Θεός δεν είχε πεθάνει· αυτή ήταν και η απάντηση στον Νίτσε ο οποίος στην εποχή του και στον Δυτικό κόσμο που ζούσε άκουγε τα φτυάρια να θάβουν τον Θεό. Και ήταν, βεβαίως, ειλικρινής! Ζούσε τον «θάνατο του Θεού», όπως τον «σκότωνε» και τον «έθαβε» η περιρρέουσα ατμόσφαιρά του καιρού του.
Εν προκειμένω το… ακατάσχετο θαυματουργικό χάρισμα του Αγίου Νεκταρίου φανέρωνε ότι ο Θεός διά του νέου του Αγίου, βρισκόταν ανάμεσα στους ανθρώπους και μάλιστα τους επισκεπτόταν και έκανε εμφανή την παρουσία του. Στην περίπτωση του νέου Αγίου φαινόταν πως ένας άνθρωπος δωρήθηκε ολόψυχα στον Θεό και ο Θεός φαινόταν μέσα από το αντικαθρέφτισμα του Αγίου!
Θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε, επίσης, πως η «οδύνη που περιείχε», μεταμορφωμένη σε ζωή, εξέχυσε και σκόρπισε απλόχερα μέλι και νέκταρ, ανασταίνοντας «νεκρές ψυχές», για να θυμηθούμε και τον Νικολάι Γκόγκολ.
Ήταν πλήρης θαυματουργικού φωτός ο παρεπιδημών ιεράρχης Νεκτάριος και με το φως της Αγάπης Του αναδείκνυε πλήρως και καταφανώς τον χορηγό της ζωής!
Και ο ίδιος έγινε ο επιδημών, ο διαρκώς παρών ανάμεσα μας Άγιος, χαρίζοντας και σκορπώντας κάθε καλό, ευλογία και θείο, τριαδικό νέκταρ στις κουρασμένες, αποκαρδιωμένες και διψασμένες για Θεό και διαρκή νιότη ψυχές των ανθρώπων!
Χρόνια πολλά στους Νεκτάριους και Νεκταρίες!
1 Μοναχού Αβιμέλεχ του Κρητός (Μικραγιαννανίτη), «Βιογραφία Μητροπολίτου Πενταπόλεως, εν μακαρία τη λήξει Σεβασμιωτάτου Νεκταρίου», το οποίο εξεδόθη εν Βόλω 1921.
2 «Κύριε, μη μου δίνεις την οδύνη που περιέχω» στίχος της Ζωής Καρέλλη.
Δημοσίευση: Πεμπτουσία