Ο Άγιος Νεκτάριος έχει καθιερωθεί να αποκαλείται ως ο Άγιος του 20ού αιώνα. Μετά από μια τρικυμιώδη ζωή, εξ αιτίας βαριών συκοφαντίων, αλλά και εξορίας, άρχισε να γίνεται γνωστός και ιδιαίτερα «εμφανής» μετά την κοίμησή του.
Ήταν ένα ιδιαίτερο εκκλησιαστικό και θρησκευτικό γεγονός, ένα πραγματικό «φαινόμενο».
Ένα πλήθος θαυμάτων κοινοποίησε την αγιότητά του η οποία διαφάνηκε μέσα από το πλούσιο θαυματουργικό χάρισμα με το οποίο τιμήθηκε το οποίο «προσφερόταν» απλόχερα. Ωστόσο, για την αγιότητά του γνώριζαν και ομολογούσαν και όσοι τον γνώρισαν κατά τη μαρτυρική του επίγεια ζωή!
Το αξιοθαύμαστο, όμως, θαυματουργικό χάρισμα που έλαβε ο Άγιος Νεκτάριος μετά θάνατον, έμοιαζε και μοιάζει «σκανδαλώδες», λόγω του πλήθους θαυμάτων που πραγματοποιούσε και κατά συνέπεια του αντίστοιχου πλήθους των ανθρώπων που ομολογούσε πως θεραπεύτηκε από τον συκοφαντημένο και εν εξορία Άγιο.
Θαύματά του ομολογούσαν και άνθρωποι που ποτέ δεν άκουσαν κάτι γι’ αυτόν αφού ο ίδιος Άγιος τους εύρισκε μέσα στον πόνο τους και τους έλεγε πως θα τους κάνει καλά. Πράγμα που, βεβαίως, πραγματοποιείτο στην συνέχεια.
Ο Άγιος Νεκτάριος γεννήθηκε στην Σηλυβρία της τουρκοκρατούμενης Ανατολικής Θράκης το 1846 και κοιμήθηκε στην Αθήνα το 1920. Είχαν προηγηθεί οι οδυνηρές περιπέτειές του στο Πατριαρχείο Αλεξανδρείας, όπου και ανεδείχθη Επίσκοπος Πενταπόλεως. Γνωστές, όμως, είναι και στην Ελλάδα οι διάφορες περιπέτειές του παρεπιδημούντος ιεράρχη, από κρατικές, εκκλησιαστικές, αλλά και δικαστικές αρχές, λόγω των παλαιότερων, αλλά και νεώτερων συκοφαντιών.
Όσο για τον «σκανδαλώδη» καταιγισμό θαυμάτων τον οποίο επιτέλεσε και επιτελεί δεν θα πρέπει να τον αποδώσουμε στον αντίστοιχο καταιγισμό διώξεων που υπέστη, αλλά στο ότι ο ίδιος είχε την μεγαλοψυχία να συγχωρεί.
Στην ουσία να αγαπά!
Έτσι θα μπορούσαμε να τον αποκαλέσουμε και ως τον σεμνό Άγιο της Αγάπης.
Πριν περάσουμε στον Άγιο Παΐσιο θα πρέπει να αναφέρουμε ένα ακόμη αξιοθαύμαστο εκκλησιαστικό γεγονός το οποίο άγγιξε πραγματικά τα όρια του θρίλερ. Πρόκειται για την αποκάλυψη του τόπου μαρτυρίου των Αγίων της Θερμής στην Λέσβο, των Αγίων Ραφαήλ, Νικολάου και Ειρήνης και των λοιπών συμμαρτηρησάντων την Λαμπροτρίτη του 1463.
Στην πραγματικότητα, πρόκειται για την αποκάλυψη των ίδιων των Αγίων οι οποίοι με ποικίλες εμφανίσεις τους είτε στην πραγματικότητα είτε εν ονείρω αξίωσαν την ανασκαφή του τόπου μαρτυρίου τους και την ανεύρεση των ιερών τους λειψάνων, καθώς και του λοιπού ιερού μοναστικού εκκλησιαστικού τεμένους στο οποίο ζούσαν μαζί με ορισμένα κειμήλια.
Και εδώ οι εμφανίσεις και οι αποκαλύψεις συνδυάστηκαν με πάρα πολλά θαύματα και αποτέλεσε ένα γεγονός που ξεπέρασε τα όρια του νησιού και έλαβε ευρύτερες διαστάσεις.
Και όπως συμβαίνει στις περιπτώσεις αυτές οι εξελίξεις για την ανεύρεση, αποκάλυψη και ταύτιση των Αγίων πέρασε από χίλια κύματα με ποικίλες αντιδράσεις και προβληματισμούς από διάφορους παράγοντες. Ακόμη και από εκκλησιαστικούς. Άλλωστε τέτοια γεγονότα πρέπει να ελέγχονται με σοβαρότητα.
Αντίστοιχη περίπτωση ήταν και η αποκάλυψη του Ιερομάρτυρα Αγίου Εφραίμ της Νέας Μάκρης στην Αττική που και αυτός μαρτύρησε επί τουρκοκρατίας.
Έτσι τόσο οι Άγιοι της Θερμής όσο και ο Άγιος Εφραίμ κατατάσσονται στους Νεομάρτυρες.
Το αναγνωρισμένο θαυματουργικό ιαματικό χάρισμα του Αγίου Νεκταρίου, του Αγίου Ραφαήλ και του Αγίου Εφραίμ «αποτυπώθηκε» στην κοινωνία με την απόδοση των ονομάτων τους σε παιδιά τα οποία γεννήθηκαν κατόπιν θαυματουργικών επεμβάσεων τους. Κυρίως σε περιπτώσεις κατά τις οποίες, σύμφωνα, με την ιατρική επιστήμη η σύλληψη και η γέννησή τους ήταν παντελώς αδύνατη. Αλλά όπως είναι γνωστό «Όπου γαρ βούλεται Θεός, νικάται φύσεως τάξις»!
Διαφορετική, βεβαίως, περίπτωση είναι ο Άγιος Παΐσιος (1924-1994) ο Αγιορείτης ο οποίος, όμως, «συναντάται» με τους πιο πάνω αγίους, αφού και αυτός έγινε ευρέως γνωστός και αγαπητός από πάρα πολύ κόσμο και αποτέλεσε και ο ίδιος ένα ξεχωριστό εκκλησιαστικό και ευρύτερο κοινωνικό «φαινόμενο».
Μόνο που η φήμη του δεν διαδόθηκε μετά την κοίμησή του αλλά πολύ πριν.
Ο Άγιος Παΐσιος γεννήθηκε το 1924 στα Φάρασα της Καππαδοκίας. Λίγες μέρες μετά την βάφτισή του από τον Άγιο Αρσένιο τον Καππαδόκη ο οποίος του έδωσε και το όνομά του (για να αφήσει έναν «καλόγερο στο πόδι του», όπως είχε πει ο Άγιος Αρσένιος), ήλθε με την οικογένεια και τους υπόλοιπους συμπατριώτες του στην Ελλάδα. (Ήταν η περίοδος της ανταλλαγής των πληθυσμών, μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, λόγω της τραγωδίας της Μικράς Ασίας).
Ο μικρός Αρσένιος από μικρός έδειξε τις ασκητικές του «φιλοδοξίες», ενώ μια πειρασμική περίοδο κατά την οποία «πάγωσε» η πίστη του, λόγω κάποιου πειρασμού αθεΐας, έληξε με την εμφάνιση του ίδιου του Χριστού στον πάντα φιλότιμο φίλο του.
Μετά από αυτό τίποτε δεν τον συγκρατούσε! Η ασκητική του διάθεση έφτασε μέχρι τα άκρα, αφού αργότερα αναγκάστηκε να νοσηλευτεί και να υποστεί εγχείριση. Ο ίδιος, πάντως, δεν ήταν ο πιστός που κοιτούσε αποκλειστικά την δική του πνευματική «εξέλιξη», αλλά ήταν, προπαντός, ένας άνθρωπος ο οποίος δινόταν και καιγόταν και για τους συνανθρώπους του.
Και να η αγάπη η οποία συνέχει τα πάντα! Ιδιαίτερα τον κόσμο της Εκκλησίας, ότι ο Θεός αγάπη εστί!
«Ίνα ώσι εν», όπως επαναλάμβανε μέχρι την κοίμησή του η κορυφαία, ίσως, πνευματική μορφή του 20ού αιώνα ο Άγιος Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτης, (της Ομόνοιας, της Πεντέλης, του Μήλεσι)!
Του Αγίου που μοιάζει να προδιέγραψε την σύγχρονη ορθόδοξη πνευματικότητα και του μέλλοντος μας, όπως παρουσιάζεται μέσα από το βιβλίο, Αγίου Πορφυρίου Καυσοκαλυβίτη, «Βίος και λόγοι», έκδοση Ιεράς Μονής Χρυσοπηγής).
Όσο για τον Άγιο Παΐσιο, αυτός απέδειξε την πνευματική του παλικαριά τόσο ως νεαρός έφηβος κατά την περίοδο του εμφυλίου, μπαίνοντας με κίνδυνο της ζωής του στην μέση για να μην διώκονται οι άνθρωποι, καθώς επίσης και κατά την διάρκεια της στρατιωτικής του θητείας, τα ταραγμένα, επικίνδυνα, αιματηρά και αδελφοκτόνα εκείνα χρόνια.
Ο νεαρός Αρσένιος δεν δίσταζε να βγαίνει ο ίδιος μπροστά και να αναλαμβάνει παράτολμες ενέργειες για να προστατευθούν άλλοι που είχαν οικογένειες. Ή ακόμη να παραχωρεί τις καλά οχυρωμένες θέσεις τις οποίες κατείχε και να μένει ο ίδιος εκτεθειμένος εν ώρα μάχης στα εχθρικά πυρά.
Ο Άγιος Παΐσιος δεν είχε μεγάλη μόρφωση γιατί, όπως έλεγε, ήθελε από μικρός να γίνει «ξυλουργός όπως ο Χριστός μας».
Μάλλον ολόκληρος ο ίδιος ο Χριστός ήταν το πρότυπό του, όπως φυσικά και κάθε αγίου.
Γι’ αυτό και ο ίδιος ήλκυσε κοντά του ένα πλήθος κόσμου. Εξάλλου, όπως έλεγε ο Άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ: Βρες την ειρήνη και χιλιάδες άνθρωποι θα ειρηνεύσουν κοντά σου.
Αυτό συνέβη και με τον Άγιο Παΐσιο και η επίγεια ζωή του έλαβε κατά κάποιον τρόπο έναν «κινηματικό» χαρακτήρα· και μάλιστα, χωρίς ο ίδιος να επιλέξει να βγει στο κήρυγμα, όπως έκανε ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός και Αγιορείτης στα ζοφερά χρόνια της τουρκοκρατίας.
Ο Άγιος Παΐσιος υποδεχόταν καθημερινά στα κελιά που έζησε στο Άγιον Όρος τα τελευταία χρόνια της ζωής του, το Σταυρονικητιανό του Τιμίου Σταυρού και το Κουτλουμουσιανό της Παναγούδας ένα πλήθος κόσμου. Στο τελευταίο στο οποίο πήγε το 1979 έλαβε την «κινηματική» διάσταση που αναφέραμε, χωρίς, βεβαίως, ο ίδιος να το επιδιώξει ή να το οργανώσει κάτι προς την κατεύθυνση αυτή.
Όλα συνέβησαν από «καύση καρδίας για όλον τον κόσμο». Ο Άγιος έμοιαζε με Αρχιαρχοντάρη του Άθωνα και της Παναγίας που υποδεχόταν τον κόσμο, τον βοηθούσε, τον νουθετούσε, τον παρηγορούσε, τον θεράπευε και ξέμπλεκε τους πάσης φύσεως μπερδεμένους.
Εκτός από Αρχιαρχοντάρης του Άθωνα, η ζωή του έμοιαζε και με αρχίατρο ο οποίος παρείχε άμεσες υπηρεσίες πρώτων βοηθειών, αλλά και εξειδικευμένων ιατρικών θεραπειών, ενώ δεν παρέλειπε όταν χρειαζόταν να προβαίνει και σε δύσκολες χειρουργικές επεμβάσεις!
Ο λόγος του ήταν, πάντα, απλός, και πάντα καρδιακός, έφτανε στα μύχια των ψυχών των ανθρώπων. Με τα πνευματικά χαρίσματα που έλαβε, λόγω της αγάπης, της ταπείνωσης, της άσκησης και του αφήματος της ζωής του στα χέρια του Θεού, μπορούσε να διαβάζει τους ανθρώπους -και όχι τα λόγια και τα επιχειρήματά τους που παρεμβάλλονταν ως άλλοθι και δικαιολογία για την κακομοιριά τους -την κακομοιριά μας…
Με την ίδια χάρη και τα χαρίσματά του ξεκλείδωνε τις καρδιές και τις ψυχές και των πλέον κουρασμένων ανθρώπων. Των διαλυμένων για ποικίλους λόγους, ακόμη και των νεκρών ψυχών και των θορυβωδών ορθολογιστών.
Των πονηρών και των πονηρευόμενων, των αισχρών, εχθρικώς διακείμενων, των περίεργων και των αγενών που πήγαιναν για να δουν τι γίνεται με αυτόν τον «Παΐσιο»!
Με όλους συνομιλούσε με ιδιαίτερη απλότητα και εγκαρδιότητα και πάντα με χιούμορ και χαριτωμένα και με όλες τις ηλικίες. Από μικρά παιδιά μέχρι ηλικιωμένους. Από υποψήφιους μοναχούς, μοναχούς, κληρικούς και ιεράρχες!
Δεν ήταν ο ψυχολόγος ο οποίος θα παρουσίαζε την ανατομία μιας νεκρής ψυχής, αλλά ο ψυχογνώστης ο οποίος γνώριζε να αναστήσει την βαθιά πελαγωμένη και νεκρή ψυχή. Γιατί ο ίδιος είχε γνωρίσει τα κατάβαθα της δικής του ψυχής και καρδιάς, έχοντας ως πρότυπο, όπως προείπαμε τον Χριστό.
Η «απαίτησή» του να παραδοθεί ολόκληρος στον Θεό μεγάλωσε και την προσωπική του χωρητικότητα για να δεχθεί πλουσίως την χάρη του Θεού.
Το κελλί του είχε καταστεί μια παραδείσια όαση, μια ευλογημένη ουτοπία! Από αυτές που όλος ο κόσμος αναζητεί για να ζήσει, να καρποφορήσει, να ευδοκιμήσει!
Όπως είναι η αγκαλιά του κάθε Αγίου. Της Εκκλησίας!
Πλήθη κόσμου αναζητούσαν την ευκαιρία για να βρεθούν κοντά του!
Ας θυμηθούμε το «καλόν εστιν ημάς ώδε είναι· και ποιήσωμεν σκηνάς τρεις» των Αποστόλων μετά την Μεταμόρφωση του Χριστού.
Ο Άγιος και οι Άγιοι μας είναι και οι ίδιοι μεταρφωμένοι, αλλοιωμένοι καλώς από το φως της Μεταμορφώσεως, αλλά και της Αναστάσεως, για αυτό και εμείς νιώθουμε το «καλόν εστί ημάς ώδε είναι», όταν τους συναντούμε και μας αγγίζουν οι αύρες της θείας χάριτος που αποπνέουν!
Η παϊσιακή ουτοπία ήταν συνάμα τόπος αγιασμένος και αντίστοιχος τρόπος, κήπος – περιβόλι και κατασκήνωση -εκ του «ποιήσωμεν σκηνάς τρεις»- που επεκτεινόταν και σ’ όλο τον κόσμο μέσω της Μονής Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος στην Σουρωτή της Θεσσαλονίκης.
Όταν ο Άγιος κατά καιρούς επισκεπτόταν το μοναστήρι για την πνευματική ανατροφοδότηση των πνευματικών του θυγατέρων, δηλαδή των μοναστριών της μονής, σήμαινε αμέσως παγκόσμιος συναγερμός.
Άνθρωποι από όλα τα μήκη και τα πλάτης της γης, κυρίως γυναίκες, έσπευδαν για να τον συναντήσουν, για να αποθέσουν σ’ αυτόν τα βάρη τους. Και, μάλιστα, παρατηρούσε, μάλωνε τους άνδρες που επιχειρούσαν να τον δουν εκεί, λέγοντάς τους: «Να έλθετε στο Άγιον Όρος εσείς».
Εκτός, βεβαίως, αν ήταν κάποιος που δεν μπορούσε να πάει στον Άθωνα.
Με ιδιαίτερη συγκίνηση θυμάμαι πώς αγκάλιασε έναν ηλικιωμένο τυφλό και τα στοργικά λόγια που του απηύθυνε στην Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου στην Μεταμόρφωση Χαλκιδικής, στο μοναστήρι του πατρός Γρηγορίου του πνευματικού του παιδιού -χαριτωμένος και εξαγιασμένος κι αυτός.
Ο διακριτικός Άγιος Παΐσιος αποτελεί μια πολύ μεγάλη Αγία μορφή του 20ού αιώνα.
Η χάρις που έλαβε κινητοποίησε και τον κόσμο να τον συναντήσει και να του αποθέσει τα βάρη και τις προσδοκίες του. Ήταν ένας από τους κορυφαίους δασκάλους της πνευματικής ζωής και ένας άμεσος θεραπευτής των ψυχικών και σωματικών τραυμάτων.
Και, βεβαίως, όλα αυτά δεν τέλειωσαν με τον θάνατό του, αφού απλώς εκοιμήθη εν Κυρίω.
Γι’ αυτό είναι πάντα σε διαρκή εγρήγορση, έτοιμος να προσφέρει σε κάθε χρεία και ανάγκη.
Τρανή απόδειξη αποτελεί η μεγάλη και αδιάκοπη προσέλευση του κόσμου στο μοναστήρι της Σουρωτής όπου το μνήμα του.
Ένα μνημείο πίστεως, αγάπης, ελπίδας, ενός μαθητή του Χριστού που έζησε στην αγκαλιά της Παναγίας, στο Περιβόλι της!
Πρόκειται για ένα μοναδικό φαινόμενο που ελπίζουμε να προδιαγράψει και τις εξελίξεις που ο ίδιος προσδοκούσε. Δηλαδή, να επιστρέψει στην Εκκλησία ο κόσμος.
Αυτός έκανε περισσότερα απ’ ότι μπορούσε λόγω της εξασθενημένης υγείας του.
Το ευχαριστώ από μας είναι πολύ λίγο!
Να έχουμε την ευχή του!
ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ