Του Πρωτοσυγκέλλου της Ιεράς Μητροπόλεως Αρκαλοχωρίου, Πανοσιολ. Αρχιμ. Επιφανίου Ζαχαράκη.
Αγαπητοί εν Χριστώ αδελφοί,
Εορτάζουμε σήμερα την Παγκόσμια Ύψωση του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού. Ονομάζεται Παγκόσμια Ύψωση, γιατί οι ακτίνες του Σταυρού αγκαλιάζουν τον τετραπέρατο ορίζοντα του κόσμου. Η μεγάλη σημερινή εορτή, μας καλεί σε μια βαθιά θεολογική και πνευματική περισυλλογή. Δεν είναι απλώς μία ιστορική ανάμνηση ή ένα μνημόσυνο ενός σημαντικού γεγονότος του παρελθόντος. Είναι μία θεολογική κορυφή, μία επανεκκίνηση της πορείας μας προς τον Χριστό, μία πρόσκληση σε σταυρική ζωή και Ανάσταση εν Χριστώ.
Η εορτή αυτή καθιερώθηκε για να θυμίζει τρία σημαντικά γεγονότα:
Πρώτον, την εύρεση του Τιμίου Σταυρού από την Αγία Ελένη, μητέρα του Μεγάλου Κωνσταντίνου, κατά την επίσκεψή της στους Αγίους Τόπους το 326 μ.Χ.
Δεύτερον, την ύψωση του Σταυρού στον Ναό της Αναστάσεως στα Ιεροσόλυμα από τον Πατριάρχη Μακάριο το 335 μ.Χ., παρουσία πλήθους πιστών που με συγκίνηση και χαρά αναφώνησε το “Κύριε ελέησον”.
Τρίτον, το 628 μ.Χ., ο Αυτοκράτορας Ηράκλειος, σε νικηφόρο εκστρατεία εναντίον των Περσών, επανέκτησε πανηγυρικά τον Τίμιο Σταυρό που είχαν λεηλατήσει. Ο Πατριάρχης Ζαχαρίας ύψωσε, τον ζωοποιό Σταυρό του Κυρίου στο ναό της Αναστάσεως, στις 14 Σεπτεμβρίου, και ο λαός έψαλλε το «Σώσον Κύριε τον λαόν σου…». Έτσι καθιερώθηκε την ημέρα αυτή να εορτάζεται η Παγκόσμιος Ύψωσις του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού.
«Ο λόγος γάρ ὁ τοῦ σταυροῦ τοῖς μέν ἀπολλυμένοις μωρία ἐστί, τοῖς δέ σῳζομένοις ἡμῖν δύναμις Θεοῦ ἐστι» (Α΄προς Κορινθίους 1,17-29). Το μυστήριο του Σταυρού, μας λέει ο Απόστολος Παύλος, γι’αυτούς που ζουν στο δρόμο της απώλειας, δηλαδή της αμαρτίας, των παθών, της πλάνης του διαβόλου, αποτελεί ανοησία. Ενώ για τους ανθρώπους που αγωνίστηκαν να πιστέψουν, να γνωρίσουν, να αποδεχθούν, να αγαπήσουν τον Χριστό, ο Σταυρός αποτελεί δύναμη Θεού με διπλή έννοια. Δύναμη, γιατί ο Κύριος έγινε η Εσταυρωμένη Αγάπη για να περάσει από το όνειδος της σταύρωσης στη δόξα της Ανάστασης. Δύναμη όμως είναι και για τους ανθρώπους που,μιμούμενοι τον Εσταυρωμένο Χριστό, αντλούν από Αυτόν δύναμη, για να σηκώσουν και οι ίδιοι τον Σταυρό τους και να φτάσουν στην δικιά τους ανάσταση.
Ο Σταυρός δεν είναι απλώς ένα σύμβολο ή ένα ιστορικό όργανο εκτέλεσης. Είναι το όπλο του Χριστού, το θυσιαστήριο της αγάπης Του και η γέφυρα που ενώνει τον ουρανό με τη γη. Ο ίδιος ο Κύριός μας είπε: «Ὅταν ὑψωθῶ ἐκ τῆς γῆς, πάντας ἐλκύσω πρὸς ἐμαυτόν» (Ἰωάν. 12, 32). Ο Σταυρός είναι η απόλυτη πράξη αγάπης και άκρας ταπείνωσης, διότι εκεί πάνω ο Χριστός προσφέρει τον εαυτό Του «λύτρον ἀντὶ πολλῶν» (Ματθ. 20,28).
Στον σημερινό κόσμο, όπου κυριαρχεί η ευκολία, η άνεση και ο ατομισμός, η έννοια του προσωπικού σταυρού συχνά λησμονείται ή απορρίπτεται. Και όμως, ο Κύριος είπε: «Ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτόν, καί ἀράτω τόν σταυρόν αὐτοῦ καί ἀκολουθείτω μοι» (Μαρκ. 8,34). Ο Σταυρός δεν είναι κατάρα, είναι ευλογία, διότι μέσα από τη δοκιμασία, τον πόνο, την ταπείνωση, τον αγώνα, συμμετέχουμε στα πάθη του Χριστού και κοινωνούμε της Αναστάσεώς Του. Δεν υπάρχει Ανάσταση χωρίς Σταυρό. Ο καθένας από εμάς έχει τον δικό του Σταυρό, είτε είναι ασθένεια, είτε οικογενειακά προβλήματα, είτε εσωτερικός πνευματικός αγώνας. Αν όμως σηκώσουμε αυτόν τον Σταυρό με πίστη και ελπίδα, τότε μεταμορφώνεται σε δρόμο σωτηρίας.
Ο Τίμιος Σταυρός είναι και σημείο νίκης κατά του διαβόλου. Γι’ αυτό και η Εκκλησία τον υψώνει στην αρχή της Ινδίκτου (εκκλησιαστικού έτους), για να μας προστατεύσει από κάθε κακό και να αγιάσει τη νέα εκκλησιαστική χρονιά. Ο υμνογράφος ψάλλει με θείο φωτισμό: «Σταυρός, ὁ φύλαξ πάσης της οικουμένης· Σταυρός, ἡ ὡραιότης τῆς Ἐκκλησίας· Σταυρός, βασιλέων τὸ κραταίωμα· Σταυρός, πιστῶν τὸ στήριγμα· Σταυρός, ἀγγέλων ἡ δόξα, καὶ τῶν δαιμόνων τὸτραῦμα» (Ἐξαποστειλάριον εορτής). Ο Σταυρός είναι η απόδειξη ότι οθάνατος νικήθηκε και ότι η ζωή πλέον είναι αιώνια. Ο Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης, μας προτρέπει να «προσκολληθούμε στον Σταυρό με την καρδιά και να ζούμε την αγάπη και τη θυσία του Χριστού στην καθημερινότητά μας».
Αδελφοί μου, η εορτή μας καλεί να σηκώσουμε τον Σταυρό μας, να φοράμε Σταυρό και να κάνουμε τον Σταυρό μας. Ας Τον αγαπήσουμε, ας Τον ασπαστούμε, ας Τον υψώσουμε στην καρδιά μας. Διότι ο Σταυρός είναι το στήριγμα στην θλίψη, ο φάρος στη σύγχυση, η αγκαλιά του Θεού στον πόνο μας, το καύχημα και η δύναμη του Θεού στη ζωή μας. Ας ζήσουμε Σταυροαναστάσιμα. Και ας πορευθούμε την οδό του Σταυρού, όχι με γογγυσμό, αλλά με ευχαριστία, γιατί εκεί θα συναντήσουμε τον Αναστημένο Κύριο.
Καθημερινά ας αναφωνούμε: «Σταυρέ τοῦ Χριστοῦ, σῶσον ἡμᾶς τῇ δυνάμει σου» Αμήν!